47 Polska

Weihnachtskrippe Szopkagebastelt 1994

Cracovian Nativity crib

modelled in 1994raw materials used:plywood, cardboard

tin foils of various colours

Konkurs Bożonarodzeniowy

Szopka krakowska to jedna z najpiękniejszych polskich tradycji związana ze świętami BożegoNarodzenia i z Krakowem. Jest to dziedzina samorodnej( amatorskiej) twórczości plastycznej,nieznana w takiej formie poza granicami naszego kraju.

Zwyczaj kolędowania z szopką i odgrywania kukiełkowych widowisk jasełkowych był popu-larny w Krakowie od poł. XVIII w. do I Wojny Światowej.

Odgrywane w szopkach przedstawienie to specyficzny, bo domokrążny teatr prezentującyunikatowy gatunek literacki- inscenizowane widowisko łączące wątek biblijny z wątkami czystoświeckimi o charakterze obyczajowo- satyrycznym. W szopce krakowskiej występowały postacie zeświata folkloru, bohaterowie legend krakowskich, uczestnicy wydarzeń historycznych i patri-otycznych.

Za prekursorów szopki krakowskiej, w takiej postaci, jaką znamy dziś, uważa się Michała iLeona Ezenekierów, twórców pierwszej szopki wykonanej w 1860 roku, w architekturze którejzainspirowali się zabytkowymi budowlami starego Krakowa. Styl ten, nazwany ezenekierowskim,rychło zyskał uznanie i licznych naśladowców, których nie brak również wśród współczesnychszopkarzy.

Chcąc podtrzymać upadającą tradycję szopkarstwa władze Krakowa i Muzeum History-czne zorganizowały w 1937 roku pierwszy konkurs na najpiękniejszą szopkę krakowską. Odtego czasu, co rok( z wyjątkiem lat II Wojny Światowej) odbywają w pierwszy czwartek grudniakonkursy na szopkę krakowską. Bierze w nich udział od kilkudziesięciu do stu kilkudziesięciuszopkarzy, w tym ponad połowę stanowią dzieci i młodzież.

Dzień konkursu jest wielkim świętem nie tylko dla szopkarzy i ich rodzin, ale dla wszystkichmiłośników szopek, którzy licznie przybywają do Krakowa z całej Polski a nawet z zagranicy.

Szopki wykonywane współcześnie są prawdziwymi dziełami sztuki. Walory artystycznetych szopek podkreśla ich niezwykła bajeczna kolorystyka( wszystkie wyklejane są barwnympapierem i cynfolią), mnóstwo misternie wykonanych detali i ozdób, mistrzowskie łączenie ele-mentów różnych stylów( najczęściej gotyku, renesansu i baroku) oraz niezwykła gra świateł icieni( prawie wszystkie są oświetlone). Najczęściej inspiracją dla szopkarzy jest architektura takichbudowli, jak: Kościół Mariacki, Katedra Wawelska, Sukiennice, Barbakan, Ratusz.

Na dolnej scenie umieszczane są przeważnie postacie związane z Krakowem, np.: kolędni-ków z turoniem i gwiazdą, kwiaciarek krakowskich, Jana Pawła II lub postaci związane z tradycjamikrakowskimi( np. Lajkonika). Szczyty strzelistych wież ozdabiane są biało- czerwonymi chorą-giewkami oraz godłem Polski- orłem w koronie.

Szopka krakowska znana jest powszechnie w Polsce, znajduje się w zbiorach muzealnych iw kolekcjach prywatnych. Stała się symbolem bogatych świątecznych tradycji polskich, z którychjesteśmy dumni.